Lời quẻ Khiêm
卦辭謙:亨,君子有終。
Hanh thông. Người quân tử có kết cục tốt.
- Điều thuận
- hanh thông (亨)
- Cần lưu ý
- không có chữ báo xấu
Khiêm nhường như núi ẩn trong đất thì hanh thông; quân tử bớt chỗ nhiều, bù chỗ ít, chia cho công bằng.
Chữ đoán định trong lời quẻ
謙:亨,君子有終。
Hanh thông. Người quân tử có kết cục tốt.
象曰:地中有山,謙;君子以裒多益寡,稱物平施。
Trong đất có núi là quẻ Khiêm. Người quân tử theo đó mà bớt chỗ nhiều, bù chỗ ít, cân nhắc sự vật mà chia cho đều.
Hào đọc từ dưới lên: hào 1 (Sơ) ở dưới cùng, hào 6 (Thượng) trên cùng. Cửu là hào dương, Lục là hào âm.
初六:謙謙君子,用涉大川,吉。
Người quân tử khiêm rồi lại khiêm, dùng đức ấy vượt sông lớn; tốt.
六二:鳴謙,貞吉。
Khiêm nhường mà được tiếng (vang ra ngoài); giữ chính thì tốt.
九三:勞謙君子,有終吉。
Người quân tử có công lao mà vẫn khiêm nhường; có kết cục tốt.
六四:无不利,撝謙。
Không gì không lợi; phát huy đức khiêm.
六五:不富,以其鄰,利用侵伐,无不利。
Không cậy giàu mà được láng giềng theo; lợi dùng việc đánh dẹp; không gì không lợi.
上六:鳴謙,利用行師,征邑國。
Khiêm nhường mà được tiếng; lợi dùng quân, đánh dẹp ấp và nước.
“Điều thuận / Cần lưu ý” chỉ liệt kê chữ đoán định có sẵn trong nguyên văn (吉, 凶, 厲, 吝, 悔, 无咎, 利, 亨…), không phải lời luận thêm. Hình ảnh trong lời kinh giữ đúng nguyên văn cổ, nên đọc như ẩn dụ.
Đặt câu hỏi, gieo ba đồng xu sáu lần để được quẻ chủ, hào động và quẻ biến, rồi hỏi Huyền Sư.
Nguyên văn Chu Dịch đối chiếu hai bản (Wikisource 周易 và 周易正義 bản Tứ Khố Toàn Thư); lời dịch của Huyền Lịch, đối chiếu bản dịch James Legge (1882).